Praktijk Creanaut Gent | Beeldend ACT therapeut | creatief ontprikkelen en coaching
Creatieve therapie en ervaringsgerichte coaching voor denkers en diepe voelers
Je innerlijke criticus aanpakken: Van perfectionisme en faalangst naar je bondgenoot
Ken je die stem? Die interne commentator die je vertelt dat het “eigenlijk niet goed genoeg is”, dat je door de mand zult vallen, of dat die andere ondernemer het veel professioneler aanpakt. Die stem is de innerlijke criticus. Hij ondermijnt niet alleen je zelfvertrouwen, maar zet ook een slot op je creativiteit en je durf om te groeien.
Veel mensen die ik in mijn praktijk in Gent zie, worstelen met de verlammende effecten van perfectionisme en faalangst. Ze wachten op het moment dat ze “klaar” zijn, of dat hun werk “perfect” is, maar dat moment komt nooit. Want de criticus verlegt de lat telkens als je er bijna bent. Wat als ik je vertel dat die stem niet je vijand is, maar een overbezorgd deel van jezelf dat je eigenlijk probeert te beschermen? De sleutel is niet om de strijd aan te gaan, maar om je innerlijke criticus op een andere manier aan te pakken.
Mijn eigen worsteling: Wanneer de criticus de regie overneemt
Voor wie mij nog niet kent: ik ben Meike, creatieve coach en beeldend ACT-begeleider bij Creanaut. Ondanks mijn expertise heb ik jarenlang een intense strijd gevoerd met mijn eigen innerlijke criticus.
Ik herinner me momenten in mijn studio waar ik compleet lamgelegd werd. “Wie zit hier nu op te wachten?” of “Dit is veel te simpel, ze gaan zien dat je maar wat doet,” fluisterde de stem. Vooral bij het voorbereiden van nieuwe workshops stak mijn perfectionisme de kop op. Die gedachten hielden me klein en veilig, maar ze ontnamen me ook alle plezier. Pas toen ik de controle durfde los te laten en letterlijk begon te spelen met verf, klei en onaffe vormen, ontdekte ik dat de criticus alleen macht heeft zolang je hem serieus neemt als de ‘enige waarheid’.
FAQ: Wat we stiekem denken over onze zelfkritiek
“Als ik niet streng ben voor mezelf, word ik lui en presteer ik niets meer.” Meike: Dit is de grootste leugen van de criticus. Onderzoek wijst uit dat zelfcompassie en acceptatie juist leiden tot méér veerkracht en productiviteit. Angst (faalangst) is een slechte brandstof; het brandt je op. Vertrouwen en nieuwsgierigheid zijn duurzamer.
“Kan ik die stem ooit helemaal laten verdwijnen?” Meike: Eerlijk? Waarschijnlijk niet. En dat hoeft ook niet. In mijn trajecten in Gent leer ik je niet om de stem te ‘killen’, maar om het volume omlaag te draaien. De stem mag er zijn, maar hij hoeft niet langer aan het stuur van je leven te zitten.
“Is dit hetzelfde als positief denken?” Meike: Absoluut niet. Positief denken is vaak een pleister op een diepe wonde. Wij kijken naar wat de criticus je probeert te vertellen (vaak een behoefte aan veiligheid) en hoe je ondanks die stem toch kunt doen wat voor jou belangrijk is.
Hoe herken je de ‘maskers’ van je criticus?
De innerlijke criticus is een meester in vermommingen. Herken je deze patronen?
De Perfectionist: “Het is pas af als het foutloos is.”
De Vergelijker: “Kijk naar hen, zij hebben hun leven/business veel beter op orde.”
De Voorspeller: “Begin er maar niet aan, het gaat toch mislukken.” (De kern van faalangst).
Bij Creanaut gebruiken we creativiteit om deze stemmen ‘buiten onszelf’ te plaatsen. Door je criticus bijvoorbeeld te tekenen of te boetseren, wordt het een personage waar je naar kunt kijken, in plaats van iets dat je bént.
Creativiteit als tegengif voor de verlamming
Waarom werkt kunst zo goed bij het aanpakken van je innerlijke criticus? Omdat creativiteit in de kern gaat over experimenteren. In mijn workshops (zoals Art Journaling en Slow Art) creëren we een veilige bedding waarin ‘mislukken’ juist de bedoeling is. Wanneer je leert dat een vlek op je papier niet het einde van de wereld is, leert je zenuwstelsel dat een fout in je werk of leven dat ook niet is. Je traint je veerkracht.
Oefening: Geef je criticus een vakantie
Een krachtige ACT-techniek is defusie: afstand nemen van je gedachten.
Stel je oordeel uit: Pak een blad en begin te droedelen. Zodra de stem zegt: “Dit trekt op niets,” zeg je simpelweg: “Dank je wel, criticus, voor deze bijdrage, maar ik ben nu even aan het spelen.”
Speelsheid als wapen: Maak bewust iets ‘lelijks’. Gebruik kleuren die vloeken. Lach om de absurditeit. Hiermee haal je de angel uit de faalangst.
Conclusie: Van tegenstander naar bondgenoot
Je innerlijke criticus aanpakken gaat over het herwinnen van je vrijheid. Het gaat over het besef dat je niet je gedachten bent, maar de persoon die de gedachten hoort. Bij Creanaut in Gent begeleid ik je om die stem te verzachten, zodat er weer ruimte komt voor plezier, lef en authentieke groei.
Wil jij de regie over je eigenwaarde terug?
Over Creanaut & Meike Janssens Beeldend ACT-begeleider en coach voor wie klaar is met de innerlijke strijd. Locatie: Ottergemsesteenweg 247, 9000 Gent. Focus: Perfectionisme, faalangst, burn-out preventie en creatieve zelfontdekking.
Vrijer creëren en werken: